Parties TE RUNANGA O NGAI TAHU and HER MAJESTY THE QUEEN in right of New Zealand Deed Of Settlement 21 November 1997 THIS DEED is made on 21 November 1997 BETWEEN (1) TE RUNANGA O NGAI TAHU (2) HER MAJESTY THE QUEEN in right of New Zealand acting by the Prime Minister KARAKIA Na te Ao Ko te Aoturoa Tana ko te Ao Marama Na te Kore Tana ko te Kore Te Whiwhia Tana ko te Kore Te Kerekere Tana ko te Kore Te Taumaua Tana ko te Kore Te Matua Tana ko Maku Ka moe ia i a Mahoranui a Tea Ko te Raki Ka moe a Raki i a Poharua o Te Po Ko Aoraki me Rakamaomao tana a Tawhirimatea Ko Tu Te Rakiwhanoa Uira ki te Mahaanui a Maui Ko Te Ao Takata Tihei mauri ora Kia whai koutou ki te whakawairangi i tu hangaia i te haroharo o te rangi. E kimi ana au i nga kanohi o Tawhaki kei runga o Maui kei raro. Kaore ko au ko Tawhaki, ko Maui ranei, kua ngaro i Te Whare o Pikituroa kei Whiti Reia. No reira, nga putake maunga, nga maunga whakahirahira, nga ariki tapu i whakamau ai i te mana o Te Wai Pounamu, nga ariki kei roto i te kopu o Te Uruti, ara ake ra, ara ake ra, maranga mai! Ka tirohia nga whatu kura o te rangi, ka hotu tonu ake te ngakau ki te Hotu-o-te-ihi-rangi. Ka kitea nga take i mua i te aroaro o te iwi. No reira nga whatu kura tukua mai te ihi, te wehi, te mana, te tapu no te urunga tapu o te matauranga o nga mea katoa. Tuhia te kei o tenei waka whakahirahira kei runga, kei raro kia tere ai te ihu o te waka i Te Whare Hukahuka o Tangaroa hei whakatau ai i te parekura, Ko Whakamarama! E Tane, Haea te awa, Puta i tua, Puta i waho i te pakiaka o te rakau O maere nuku, O maere raki, O maere o te mara whenua. I ruka Tane I raro Tane Te Raki ihi o Tane Pakupaku o Tane Nohoanga o te ariki Hoatu tenei waka ki uta e! Uira ki te Mahaanui a Maui Ko te Ao Takata! E nga uri a Raki raua ko Poharua o Te Po, ara ko Te Hau o Te Ope Ruaraki me Te Hau o Te Ope o Patunuioaio, kawea he korero, tu mai te ihi, tu mai te wehiwehi e A hei aha ra! Kia whakamarama ai te tirohanga a nga hua i whakairotia ai te waka pounamu ki uta ki tai. Tu ake ra toku poupou whakairo i te poho o toku maunga e! From the first glimmer of light, emerged the long standing light until light stood in all quarters. Encompassing all was a womb of emptiness, an intangible void intense in its search for procreation until it reached its ultimate boundaries and became a parentless void with the potential for life. Thus moisture emerged and coupled with Mahoranui a Tea, a cloud that grew from the dawn. From this union came the heavens, who coupled with Poharua Te Po, the breath of life found in the womb of darkness. The first child was Aoraki, who stands as the supreme mountain of Ngai Tahu and Rakamaomao, source of the southern winds. Rakamaomao begat Tawhirimatea, parent of the winds and then it was that Tu Te Rakiwhanoa emerged and made the Southern Islands fit for habitation. Thus lightening flashes to the Canoe of Maui and to the world of humankind. It is the breath of life and I stand alive! My incantations go to you my ancestors who stand poised with excitement, balanced upon the vault of heaven. I am searching for the images of Tawhaki above and Maui below. I am not Tawhaki who sought celestial knowledge, neither am I Maui who established the rituals for all peoples. These were lost in the House of the Long Standing Plumes of Ngai Tahu. Therefore my ancestral mountains that glisten, my treasured ariki who grasped the authority of the Greenstone Isle and who now lie in the womb of Te Wai Pounamu, arise and stand before me. You the myriad of shining stars who gaze upon your descendants, my heart beats ever onwards with the breaking rays of the dawn. You see the questions that are before the faces of the people. Therefore my guiding lights draw closer and instil within the ihi, wehi, mana and tapu and all those elements that stem from the vessel of knowledge. Protect the prow of this canoe, above and below so that it speeds with safety across the foaming girdle of the seas and let this canoe beach on the battleground of Whakamarama! Tane! Tane who created all living things. Slash a pathway across the seas so that my canoe may travel afar and beyond. This canoe stems from the root of a tree created from your loins. It was felled according to the rituals followed with the separation of the heavens. Tane above, Tane below, Tane who brought the rays of life upon the world and made the land free of all restrictions - send this canoe ashore just as lightning flashes to the Greenstone Isle. My chant goes to the descendants of Raki and his wife, Poharua o Te Po, the winds from the horizon and the lands of Waitaha, carry the histories of the past to the living so that the ihi and wehi are aroused within. For what purpose? To enlighten the people who carved the greenstone canoe ashore and upon the tides. My carved pillar stands with pride upon my mountain. HE KORERO TAHUHU A E kia nei e Te Tiriti o Waitangi: “Ko Wikitoria, te Kuini o Ingarani, i tana mahara atawai ki nga Rangatira me nga Hapu o Nu Tirani i tana hiahia hoki kia tohungia ki a ratou o ratou rangatiratanga, me to ratou wenua, a kia mau tonu hoki te Rongo ki a ratou me te Atanoho hoki kua wakaaro ia he mea tika kia tukua mai tetahi Rangatira hei kaiwakarite ki nga Tangata maori o Nu Tirani - kia wakaaetia e nga Rangatira maori te Kawanatanga o te Kuini ki nga wahi katoa o te Wenua nei me nga Motu - na te mea hoki he tokomaha ke nga tangata o tona Iwi Kua noho ki tenei wenua, a, e haere mai nei. Na ko te Kuini e hiahia ana kia wakaritea te Kawanatanga kia kaua ai nga kino e puta mai ki te tangata Maori ki te Pakeha e noho ture kore ana. Na, kua pai te Kuini kia tukua ahau a Wiremu Hopihona, he Kapitana i te Roiara Nawi hei Kawana mo nga wahi katoa o Nu Tirani i tukua aianei, amua ki te Kuini e mea atu ana ia ki nga Rangatira o te wakaminenga o nga Hapu o Nu Tirani me era Rangatira atu enei ture ka korerotia nei. Ko te Tuatahi Ko nga Rangatira o te Wakaminenga me nga Rangatira katoa hoki kihai i uru ki taua wakaminenga ka tuku rawa atu ki te Kuini o Ingarani ake tonu atu-te Kawanatanga katoa o o ratou wenua. Ko te Tuarua Ko te Kuini o Ingarani ka wakarite ka wakaae ki nga Rangatira ki nga hapu - ki nga tangata katoa o Nu Tirani te tino Rangatiratanga o o ratou wenua o ratou kainga me o ratou taonga katoa. Otiia ko nga Rangatira o te Wakaminenga me nga Rangatira katoa atu ka tuku ki te Kuini te hokonga o era wahi wenua e pai ai te tangata nona te wenua - ki te ritenga o te utu e wakaritea ai e ratou ko te kaihoko e meatia nei e te Kuini hei kaihoko mona. Ko te Tuatoru Hei wakaritenga mai hoki tenei mo te wakaaetanga ki te Kawanatanga o te Kuini-Ka tiakina e te Kuini o Ingarani nga tangata Maori katoa o Nu Tirani. Ka tukua ki a ratou nga tikanga katoa rite tahi ki ana mea ki nga tangata o Ingarani. (Signed) WILLIAM HOBSON Consul and Lieutenant-Governor Na ko matou, ko nga Rangatira o te Wakaminenga o nga Hapu o Nu Tirani ka huihui nei ki Waitangi ko matou hoki ko nga Rangatira o Nu Tirani ka kite nei i te ritenga o enei kupu, ka tangohia ka wakaaetia katoatia e matou, koia ka tohungia ai o matou ingoa o matou tohu. Ka meatia tenei ki Waitangi i te ono o nga ra o Pepueri i te tau kotahi mano, e waru rau e wa tekau o to tatou Ariki. Ko nga Rangatira o te wakaminenga.” NGA TATAI Te Whakawhitinga o nga whenua o Ngai Tahu B. Ka hainatia Te Tiriti o Waitangi e Ngai Tahu i te tau 1840 ki Akaroa (30 o nga ra o Matahi), ki te motu o Ruapuke (9,10 o nga ra o Maruaroa), me Otakou hoki (13 o nga ra o Maruaroa). Ko Ngai Tahu te tangata whenua o te rohe i whakapuakitia anotia e Te Ture o Te Runanga o Ngai Tahu 1996 i taua wa, a, tae noa ki tenei wa. I roto i nga tau o muri mai o te hainatanga o Te Tiriti o Waitangi ka whai nga mokai a te Karauna kia whakawhitia atu e Ngai Tahu o ratou whenua ki te Karauna. Na nga hoko nunui tekau katoa aua hoko - i oti atu ai nga whenua o Ngai Tahu ki te Karauna, ara: Otakou 1844, Canterbury (ta Kemp) 1848, Port Cooper 1849, Port Levy 1849, Murihiku 1853, Akaroa 1856, North Canterbury 1857, Kaikoura 1859, Arahura 1860, me Rakiura 1864. Nga ingoa o nga kaihaina (o Ngai Tahu) i nga pukapuka a-herenga kei roto i te rarangi tapiri tuatahi. Te Roanga o te tatari a Ngai Tahu kia arotia mai a ratou whakamau C. Mai ra ano a Ngai Tahu e rangahau ana i te 93"Kereme” mo te huhunu o nga mahi a te Karauna ara, mo te kore a te Karauna e whai whakaaro ki nga tohutohu o roto i nga pukapuka a-herenga i roto i a ratou hokonga mai i nga whenua o Ngai Tahu. Ko nga tangata rongonui na ratou i kawe te “Kereme” mai ra ano ko Matiaha Tiramorehu, Hori Kerei Taiaroa, Tiemi Hipi, Tipene O’Regan, Henare Rakiihia Tau, me a ratou whanau. D. Na te tukunga iho o nga mahi tautohe me nga tono a Ngai Tahu (ko etahi o aua tono i timatatia mai i roto i nga tau 1840), katahi ka tirotirohia e nga kaiwhakahaere a te Karauna. Ko etahi o aua kaiwhakahaere i whakahawea noa iho ki nga take i tirohia e ratou, engari ko etahi i ata wherawhera i nga take ka kitea e ratou te tika o nga whakamau a Ngai Tahu. E whakaae ana te Karauna tera, kaore ia i aro atu ki aua whakamau otira kaore ia i whakatau i te “Kereme” o Ngai Tahu. Ko te ture i whakaritea i te tau 1944 ko te Ngaitahu Claim Settlement Act kaore rawa i korerotia i waenganui i nga iwi i mua o te whakaturenga, engari kaore i purua nga tono a te iwi ki te Karauna. Tono i raro i te Ture o Te Tiriti o Waitangi 1975 E. I roto i nga whakaturenga o te ture apiti 1985 o Te Tiriti o Waitangi, ka whakawateatia mai e te Karauna he huanui e ahei ai te Maori ki te mau atu i a ratou take uaua ko mua i Te Ropu Whakamana i Te Tiriti mo nga whakamau puri mahara i putake mai i te ra o te hainatanga o Te Tiriti o Waitangi, 1840. F. I te 26 o nga ra o Wha , 1986 ka whakatakototia e Henare Rakiihia Tau raua ko Te Poari Maori o Ngai Tahu - te reo o te iwi o Ngai Tahu - ta ratou take ki mua i Te Ropu Whakamana i Te Tiriti. Ko Tipene O’Regan te tumuaki o te Poari. No muri iho ka ata whakamaramatia nga ahuatanga o taua take ki roto i nga apiti. G. Ko te take o Ngai Tahu - Wai 27 - i rehitatia ki Te Ropu Whakamana i Te Tiriti, i ata tirotirohia i te wa o te whakawatanga ki mua i Te Ropu Whakamana i Te Tiriti i roto i nga tau mai i 1987 ki 1989. H. I te tuatahi o nga ra o Kahuru 1991 ka puta te ripoata a Te Ropu Whakamana i Te Tiriti e whakaatu ana i nga tino kaupapa o te take o Ngai Tahu i ata mohiotia nei ko nga “Rakau Teitei e Iwa” o nga whakamau a Ngai Tahu, na, i te 6 o nga ra o Rima 1991, ka puta ano he ripoata e tutohu ana tera me hanga he ture kia taea ai e Ngai Tahu te whakarite i tetahi runanganui-a-iwi hei kanohi mo ratou, ara, mo Ngai Tahu Whanui. I I te 6 o nga ra o Wha 1992, ka puta te ripoata a Te Ropu Whakamana i Te Tiriti mo te take o Te Hi-Ika o Ngai Tahu, a, ka kitea “Neke atu ki tetahi rau tau, i whakararurarutia a Ngai Tahu e te roa o te kore whai tohutohu i roto i Te Tiriti o Waitangi tae mai ki te wa o te whakaturetanga me te whakakaupapatanga o te Quota Management System”. No muri iho i whakatauria aua take ki nga whakataunga i roto i te Maori Fisheries Act 1989, te whakaaetanga a-pukapuka i waenganui i a te iwi Maori me te Karauna i te 23 o nga ra o te Rima 1992, me te Treaty of Waitangi (Fisheries Claims) Settlement Act 1992. J. Ko te 27 o nga ra o Kahuru-kai-paeka 1995 ka puta te roanga atu o te ripoata a Te Ropu Whakamana i Te Tiriti mo te taha ki nga take tapiri a Ngai Tahu. Ko nga whiriwhiringa a Te Ropu Whakamana i Te Tiriti: Nga Rakau Teitei e Iwa K. I roto i nga whiriwhiringa a Te Ropu Whakamana i Te Tiriti i nga take o Ngai Tahu ka kitea te tika o te nuinga o aua take, otira, nga take i pa atu ki nga “Rakau Teitei e Iwa” me nga wahanga tapiringa. Ka mahara Te Ropu Whakamana i Te Tiriti tera, mai ra ano kaore rawa i a te Karauna i ngakau pono ki ona whakaaetanga, i roto i Te Tiriti, i a Ngai Tahu. Ka mahara hoki Te Ropu Whakamana i Te Tiriti tera, i te aponga a te Karauna i nga whenua o Ngai Tahu - 34.5 miriona eka mo te iti noa iho o te utu, £14,750 - i takakino taruaruatia e ia te kaupapa oritenga o Te Tiriti o Waitangi. Ka whakataua e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti tera, na aua takakino a te Karauna i poharatia ai a Ngai Tahu i o ratou whenua, i kore ai ratou i whai oranga rite atu ki nga ahuatanga i mua i te aponga a te Karauna i o ratou whenua. L. Ka tohua e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti i roto i a ratou whiriwhiringa, te ahua me nui o te utu a te Karauna mo ana haranga ki a Ngai Tahu. Ka whakaarotia e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti me whakahoki atu e te Karauna kia rawaka he whenua mo Ngai Tahu kia whai oranga ai ratou i nga hua whenua me tenei whakatupuranga atu ki nga uri kei te heke iho. M. Otakou Ka kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti tera, i raro i nga ahuatanga i whakaaetia i te wa o te hokonga a te Karauna i Otakou kaore ia te Karauna, i ngakau pono ki aua ahuatanga, tera, kaore i tapiritia atu e ia he whenua hei hui atu ki tera i rahuitia mo Ngai Tahu. Ka whakaarotia e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti mehemea pea i hanga he ahuatanga (ture) e te Karauna e taea ai e ia te takoha whenua “te kau o rau” ki a Ngai Tahu, ka ea pea tetahi wahanga o ona hara. Nga Pakihi Whakatekateka o Waitaha I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi, tera te Karauna i tana hokonga i nga whenua o Ngai Tahu, ara, i Nga Pakihi Whakatekateka o Waitaha, kaore i orite nga whiriwhiringa kaore i tutuki nga hinonga mo te rahui kia rawaka he wahi mahinga kai ma Ngai Tahu mo naianei, a, mo nga ra hoki kei te heke iho. Kaore i wehea ake e te Karauna nga whenua, i tonoa e Ngai Tahu i te takiwa mai i te awa o Waimakariri atu ki te awa o Kawari. I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, i runga i enei takakino, i tino he te Karauna ki mua i a Ngai Tahu. Horomaka I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti tera, i tukua e te Karauna 30,000 eka ki te Nanto-Bordelaise Company i Horomaka tera, kaore a Ngai Tahu i whakaae ki te tuku i te katoa o aua whenua. I roto i nga tikanga kuare a te Karauna kaore a Ngai Tahu i utua mo aua whenua, kaore hoki i tika nga whakarite mo nga whenua i Whakaraupo me Koukourarata. Tena atu ano etahi o nga he o te Karauna i kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti, ara, ko te kore o te Karauna i whakaae ki te rahui i etahi whenua i tonoa e Ngai Tahu i Okeina me Whakaroi. I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti tera, kua hokona ketia nga whenua i Horomaka e te Karauna i mua o te hokonga mai o aua whenua i a Ngai Tahu, kore rawa i whakaaro ake i mahara ranei ki te wehe ake i etahi whenua mo nga uri whakatupu o Ngai Tahu. Murihiku I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, i te hokonga mai a te Karauna i Murihiku kaore i wehea ake nga whenua i tonoa e Ngai Tahu kia rahuitia, kaore i tohua he aronga atu ki nga wahi mahinga kai, kaore i wehea kia rawaka he whenua hei whai oranga mo Ngai Tahu mo naianei, a, atu hoki mo nga uri whakatupu. I kitea ano e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, i roto i aua mahi he, i roto hoki i nga heanga o muri mai, ara, i te korenga o nga ture Middle Island Half-Caste Crown Grants Act 1877 me South Island Landless Natives Act 1906 i whakaarahia hei whakatika i aua he, i tino hara te Karauna ki a Ngai Tahu. North Canterbury me Kaikoura I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, i tino whakararurarutia e te Karauna nga panga me te rangatiratanga o Ngai Tahu ki ona whenua i North Canterbury me Kaikoura i te he o nga mahi hoko whenua mai a te Karauna pera i te hokonga mai o nga whenua o Wairau 1847, a, i te hokonga atu hoki o nga whenua o Ngai Tahu kaore ra ano kia whakaaetia kia hokona. I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, kaore i orite nga mahi a te Karauna i te wa o te whakaritenga o nga hoko o nga whenua o Ngai Tahu o muri mai, kaore i rawaka nga whenua i rahuitia i North Canterbury me Kaikoura hei whai oranga mo Ngai Tahu mo naianei, a, atu hoki mo nga uri whakatupu. Arahura I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, kaore i orite nga whakaritenga mo nga whenua i Arahura, kaore i wehea ake nga whenua i taunahatia e Ngai Tahu mo ratou, kaore i wehea ake he ara hei huarahi atu ki a ratou wahi mahinga kai. I kitea tera kaore i whakamarumarutia e te Karauna te tika o Ngai Tahu ki te pupuri motuhake i tona mana ki te katoa o a ratou papa pounamu. I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi te huakore o nga mahi a te Karauna tera kaore i aro ake ki nga hiahia o Ngai Tahu i te wa o te whakatakotoranga o nga tikanga mo nga rihi mutunga-kore ki runga i nga whenua rahui o Ngai Tahu. Rakiura I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, i whakawhitiria a Ngai Tahu i te takaroa o te Karauna ki te whakatakoto i nga ahuatanga mo te hoko o Rakiura, ka huakore noa o ana mahi kaore i ata pono te tiaki i nga panga o nga Maori. Mahinga Kai I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera, i te hokonga mai a te Karauna i nga whenua o Ngai Tahu kaore i hua he ahuatanga e whai huarahi atu ai te iwi ki a ratou mara kai me nga moana mahinga tuna ara, a Te Waihora me Wairewa. Nga Kura me nga Hohipera I kitea e Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi tera he tinihanga noa iho nga ki taurangi a te Karauna i mea ai ia ka whakaratoa e ia nga tumanako a Ngai Tahu, ara, ka mahia e te Karauna he kura, he hohipera ma Ngai Tahu, ka kitea tera, he poapoa ke na te Karauna kia hokona atu ai e Ngai Tahu te Kemp Block me Murihiku, tera, na te puturituri o te Karauna ki te whakarato i aua painga i whakawhitiria a Ngai Tahu. Nga Whakaritenga i waenga i a Ngai Tahu raua ko te Karauna N. I te tau 1990 ka whakaritea e te Karauna raua ko Ngai Tahu he whakaaetanga mo te wa o aianei he maru mo nga whenua tuwhene a te Karauna mo nga whakataunga o nga kereme a muri i a Ngai Tahu. O. E whakaae ana te Karauna ki te wero a Te Ropu Whakamana i Te Tiriti o Waitangi i puta i roto i ta ratou ripoata, na, te tukunga iho o taua whakaaetanga, Rima 1991, ka whaia e raua ko Ngai Tahu he ahuatanga e taea ai te whakatau i nga amuamu a Ngai Tahu. P. I te wa mai i 1991 atu ki 1994, ka whaia e te Karauna raua ko Ngai Tahu tetahi huarahi e taea ai te whakarite i nga whakataunga. Q. I muri mai o te whakaturenga o Te Runanga o Ngai Tahu Act 1996, ka whakaaetia i roto i taua ture tera, ko Te Runanga o Ngai Tahu te kaiwhakahaere o nga take katoa e pa ana ki a Ngai Tahu Whanui i raro i te wahanga 15 o taua ture. R. I te tau 1996, ka whakaritea e te Karauna raua ko Ngai Tahu i roto i te ngakau pono, he ahuatanga e taea ai te whakatau, a mutu atu, nga kereme a Ngai Tahu mai ra ano, kia mutu ai nga hikaka a Ngai Tahu. S. I te 14 o nga ra o Maruaroa 1996, ka whakaritea e te Karauna raua ko Te Runanga o Ngai Tahu he whakaaetanga a-pukapuka “mo nga nama”, e ai ka whakaae te Karauna ki te whakarato i etahi puretumu ki Te Runanga o Ngai Tahu i runga i te kaupapa “mo nga nama” hei tohu i te ngakau pono o te Karauna. T I te 5 o nga ra o Ono 1996, ka whakaritea e te Karauna raua ko Te Runanga o Ngai Tahu he Upoko Whakaaetanga a-pukapuka, kia whakatakototia nga kaupapa i whakaaetia e raua tahi, he pai ki whakaruru atu ai ki roto i tetahi whakaaetanga a-pukapuka kia taea ai te whakataunga o nga take o Ngai Tahu, a, i roto i te ngakau pono kia whakarite ai i te Whakaaetanga a-pukapuka. Kaore he mea kei roto i taua Upoko Whakaaetanga apukapuka ki a herea a Ngai Tahu, te Karauna ranei. Whakamutunga o nga Kereme U. I whaki te Karauna tera, na te tukino, na te taumaha o nga kawenga i waimaero ai a Ngai Tahu ki te whai oranga tinana, oranga wairua, na i naianei, kei te hiahia te Karauna ki te whakarite i tetahi whakaaetanga a-pukapuka kei whakaatu i nga take e taea ai te whakamana i te whakataunga i te katoa o nga kereme a Ngai Tahu mai ra ano, kei te hiahia tahi hoki Te Runanga o Ngai Tahu ki te whakarite i tetahi whakaaetanga a-pukapuka mana.	INTRODUCTION KARAKIA HE KORERO TAHUHU BACKGROUND IN ENGLISH WAIATA ATTACHMENT 1 NGAI TAHU SIGNATORIES TO TEN PURCHASE DEEDS (Recital B)